ஈரானின் உச்ச தலைவர் அயதுல்லா அலி கமேனி, அமெரிக்கா மற்றும் இஸ்ரேலியக் கூட்டுத் தாக்குதலில் கொல்லப்பட்டதைத் தொடர்ந்து, அந்நாட்டின் மிக உயரிய அதிகாரமான ‘உச்ச தலைவர்’ (Supreme Leader) பதவியை நிரப்புவதற்கான அரசியல் மற்றும் சட்ட ரீதியான நடவடிக்கைகள் தீவிரமடைந்துள்ளன. ஈரானின் அரசியலமைப்புச் சட்டப்படி, இந்த உயரிய பதவியை நியமிக்கும் அதிகாரம், 88 உறுப்பினர்களைக் கொண்ட ‘நிபுணர்கள் குழு’ (Assembly of Experts) வசம் மட்டுமே உள்ளது. ஷியா மத அறிஞர்கள் மற்றும் சட்ட வல்லுநர்களைக் கொண்ட இந்தக் குழு, தற்போதைய பதற்றமான சூழலில் புதிய தலைவரைத் தேர்ந்தெடுக்க அவசரகால ஆலோசனைகளை நடத்தி வருவதாகத் தகவல்கள் தெரிவிக்கின்றன.
புதிய உச்ச தலைவரைத் தேர்வு செய்வதற்கான நிபந்தனைகள் அரசியலமைப்பில் தெளிவாக வரையறுக்கப்பட்டுள்ளன. மத அறிவு, அரசியல் அனுபவம், நிர்வாகத் திறன் மற்றும் சிறந்த தீர்ப்பளிக்கும் திறன் கொண்ட ஒரு தகுதியான நபரைத் தேர்வு செய்ய வேண்டும் என்பதே நிபுணர்கள் குழுவின் முக்கியப் பணியாகும். கமேனியின் மறைவால் ஏற்பட்ட வெற்றிடத்தை நிரப்ப, இந்த குழுவினர் ரகசிய ஆலோசனைகளை மேற்கொண்டு வருகின்றனர். ஒரு நிரந்தரத் தலைவரைத் தேர்வு செய்யும் வரை, அந்நாட்டின் அதிபர், தலைமை நீதிபதி மற்றும் பாதுகாவலர் குழுவின் உறுப்பினர் ஆகியோர் அடங்கிய ‘இடைக்காலத் தலைமை கவுன்சில்’ நாட்டின் நிர்வாகப் பணிகளைக் கவனித்து வருகிறது.
தற்போதைய சூழலில், மறைந்த கமேனியின் இரண்டாவது மகனான முஜ்தபா கமேனி (Mojtaba Khamenei) அடுத்த தலைவராக வரக்கூடும் என்று பல ஊடகங்கள் செய்தி வெளியிட்டிருந்தாலும், அதிகாரப்பூர்வமாக எவ்வித அறிவிப்பும் இதுவரை வெளியாகவில்லை. இவருடன், அலிரேசா அராஃபி, சாதிக் லாரிஜானி, மற்றும் ஹசன் கொமெய்னி உள்ளிட்ட சில முக்கிய மத அறிஞர்களின் பெயர்களும் பரிசீலனையில் உள்ளதாகத் தகவல்கள் தெரிவிக்கின்றன. புதிய தலைவரைத் தேர்வு செய்வதில் இஸ்லாமிய புரட்சிகர காவல்படையின் (IRGC) செல்வாக்கு மிகுந்திருப்பதாகக் கருதப்பட்டாலும், இறுதித் தேர்வு நிபுணர்கள் குழுவின் வாக்கெடுப்பின் மூலமே உறுதி செய்யப்படும்.
இந்தத் தலைமை மாற்றம் ஈரானின் எதிர்கால வெளியுறவு மற்றும் போர் உத்திகளில் பெரும் தாக்கத்தை ஏற்படுத்தும் என எதிர்பார்க்கப்படுகிறது. குறிப்பாக, அமெரிக்கா மற்றும் இஸ்ரேலுடனான மோதல் உச்சகட்டத்தில் இருக்கும் வேளையில், புதிய தலைவர் எடுக்கும் முடிவுகள் மத்திய கிழக்கின் அரசியல் வரைபடத்தையே மாற்றியமைக்கலாம். இப்போதைய சூழலில், ஈரானின் ஆட்சிக் கட்டமைப்பு ஒரு மிகப்பெரிய சோதனையைச் சந்தித்து வருவதால், புதிய தலைவரின் வருகைக்காக உலக நாடுகளும் சர்வதேச அரசியல் ஆய்வாளர்களும் மிகுந்த எதிர்பார்ப்புடன் காத்திருக்கின்றனர்.