மீதொட்டமுல்ல “பொதுவில் கும்புர” எனும் காணியில் சட்டவிரோதமான முறையில் கழிவுகளைக் கொட்டியதன் மூலம், கொழும்பு மாநகர சபை மற்றும் கொலன்னாவை நகர சபை ஆகியன அப்பிரதேச மக்களின் அடிப்படை மனித உரிமைகளை மீறியுள்ளதாக இலங்கை உயர் நீதிமன்றம் இன்று (மார்ச் 31, 2026) அதிரடித் தீர்ப்பளித்துள்ளது. சட்டத்தரணி நுவன் போபகே உள்ளிட்ட பிரதேச வாசிகள் குழுவினால் தாக்கல் செய்யப்பட்ட அடிப்படை உரிமை மனுவை (Fundamental Rights Petition) விசாரணைக்கு எடுத்துக்கொண்ட போதே இந்தத் தீர்ப்பு வழங்கப்பட்டுள்ளது.
நீதியரசர்களான பிரீத்தி பத்மன் சூரசேன, யசந்த கோதாகொட மற்றும் பிரியந்த பெர்னாண்டோ ஆகிய மூவரடங்கிய உயர் நீதிமன்ற நீதியரசர்கள் குழாம் முன்னிலையில் இந்த மனு விரிவாக ஆராயப்பட்டது. இதன்போது தீர்ப்பை அறிவித்த நீதியரசர் யசந்த கோதாகொட, கொழும்பு நகரில் சேகரிக்கப்படும் கழிவுகளை எவ்வித முறையான திட்டமிடலும் இன்றி மீதொட்டமுல்ல பகுதியில் கொட்டுவதற்கு மாநகர சபைகள் எடுத்த நடவடிக்கை சட்டத்திற்குப் புறம்பானது எனத் தெரிவித்தார். இவ்வாறான முறையற்ற கழிவு அகற்றலால் 2017-ஆம் ஆண்டு ஏற்பட்ட பாரிய குப்பைமேடு சரிவு, மனித உயிர்களுக்கும் சொத்துக்களுக்கும் ஈடு செய்ய முடியாத இழப்பை ஏற்படுத்தியதை அவர் சுட்டிக்காட்டினார்.
குறிப்பாக, 2009-ஆம் ஆண்டு முதல் 2017-ஆம் ஆண்டு வரையான காலப்பகுதியில் குறித்த பகுதியில் சட்டவிரோதமாகக் கழிவுகளைக் கொட்டியமை, அரசியலமைப்பின் 12(1) பிரிவின் கீழ் உறுதிப்படுத்தப்பட்டுள்ள “சட்டத்தின் முன் அனைவரும் சமம்” எனும் அடிப்படை உரிமையைப் பகிரங்கமாக மீறுவதாக நீதிமன்றம் கருதுகிறது. அரச நிறுவனங்கள் தங்களின் பொறுப்புகளைச் சரியாக நிறைவேற்றத் தவறியதால், அப்பாவிப் பொதுமக்கள் பாரிய அவலநிலைக்குத் தள்ளப்பட்டதை நீதிமன்றம் தனது தீர்ப்பில் வன்மையாகக் கண்டித்துள்ளது.
இந்தத் தீர்ப்பானது எதிர்காலத்தில் உள்ளூராட்சி மன்றங்கள் கழிவு மேலாண்மை மற்றும் சுற்றுச்சூழல் பாதுகாப்பில் எவ்வாறு பொறுப்புடன் செயல்பட வேண்டும் என்பதற்கான ஒரு முக்கிய முன்னுதாரணமாகப் பார்க்கப்படுகிறது. பாதிக்கப்பட்ட மக்களுக்கு வழங்கப்பட வேண்டிய இழப்பீடுகள் அல்லது அடுத்தகட்ட நடவடிக்கைகள் குறித்து இந்தத் தீர்ப்பின் அடிப்படையில் மேலதிக சட்ட நகர்வுகள் மேற்கொள்ளப்படும் என மனுதாரர்கள் தரப்பில் தெரிவிக்கப்பட்டுள்ளது.